D66 kijkt vooruit: meer invloed van de burgers

20 januari 2010

Als er iets is waar D66 in Haren al veertig jaar naar streeft, dan is het wel het vergroten van de invloed die burgers op het gemeentelijk beleid hebben. In de jaren zeventig was op dat gebied de grootste klapper te maken: van invloed van burgers was toen nauwelijks sprake. Hoewel er sindsdien veel verbeterd is, zijn veel burgers ontevreden over de wijze waarop burgerparticipatie gestalte krijgt en nog vaker ontevreden over de verwerking van hun inbreng.

D66 wil de burgers meer invloed en echte invloed geven. Echt invloed heeft de burger die kan meedenken, meebeslissen en meedoen, drie aspecten die eigenlijk één onlosmakelijk traject vormen. Dat traject wil D66 volgen daar waar ook maar enigszins mogelijk. Want het kan niet altijd, daar is D66 ook helder over. Er zijn algemene belangen die de individuele belangen van burgers overstijgen. Verkeersveiligheid bijvoorbeeld of de zorg voor minderheden en voor mensen die niet in staat zijn voor zichzelf op te komen. Democratie is niet zomaar een kwestie van ‘meeste stemmen gelden’. Dan geldt vooral het recht van de sterkste. Wanneer we in Nederland ‘meeste stemmen gelden’ hanteren, moeten we de doodstraf invoeren, is Pim Fortuin de grootste Nederlander, Frans Bauer de nationale zanger en Driek van Wissen de beste dichter.
Terug naar het ideaal: meedenken, meebeslissen, meedoen. Het meedenken is in Haren in de afgelopen raadsperiode wel aardig van de grond gekomen. Al in een heel vroeg stadium worden burgers bij het ontwikkelen van plannen betrokken. Maar de beslissingen worden meestal door het college voorbereid en door de gemeenteraad genomen. Dat kan soms niet anders, maar het levert vaak frustraties op. Terugkoppelen en communicatie zijn hier de sleutelwoorden. Leg uit op welke gronden de beslissingen zijn genomen, communiceer de overwegingen en afwegingen met de betrokken burgers. En zorg ervoor dat de burgers weten in welk stadium de plannen zich bevinden, over welke zaken besluiten worden genomen en over welke (nog) niet en waarom.

Op buurt- en dorpsniveau moet het mogelijk zijn burgers tot in het laatste stadium van het burgerparticipatietraject een gelijkwaardige rol te laten spelen. Samen met Dorpsbelangen Glimmen, Onnen en Noordlaren en Buurtvereniging Ons Belang uit Oosterhaar/Tuindorp introduceerde D66 onlangs de ‘Kuub-methode’: meedenken, meebeslissen, meedoen (m³).

In de Kuub-methodiek mogen burgers niet alleen meedenken, maar ook mogen meebeslissen en, daar wat dat mogelijk is, meedoen bij de invoering. De methode kent vijf stappen.

Stap 1: visie

De eerste stap is het op buurt- of dorpsniveau maken van een heldere en concrete visie. Waar willen we naar toe en hoe gaan we dat voor elkaar krijgen. Burgers en overheid maken deze visie samen, stellen prioriteiten en koppelen er een planning aan. Voorbeelden zijn de Dorpsontwikkelingsplannen van Onnen en Noordlaren.

Stap 2: doel en aanvliegroute

Idealiter worden de prioriteiten uit de visie uitgewerkt. Soms is dat niet het geval en dan wordt stap 1 overgeslagen. In stap 2 stellen burgers, overheid en eventuele andere betrokkenen een gezamenlijk doel voor deze prioriteit vast. Bijvoorbeeld het verkeer moet langzamer gaan rijden op de Rijksstraatweg in Glimmen. Vervolgens wordt samen de aanvliegroute bepaald. Wie zitten er in de stuurgroep, hoe communiceren we, wie heeft welke rol? In dit stadium wordt een beroep op iedereen gedaan zich te conformeren aan de uiteindelijke keuze, ook al hij of zij het hier niet mee eens is. De mening van de meerderheid is doorslaggevend.

Stap 3: randvoorwaarden en programma van eisen

In stap 3 worden de randvoorwaarden helder. Denk bijvoorbeeld aan budgetten, milieu, veiligheid, sociale woningbouw. Deze randvoorwaarden worden door de overheid gesteld. Aan de hand van het doel en de randvoorwaarden stellen overheid en buurt samen het programma van eisen op. Voorbeelden zijn soort architectuur, maximale of minimale bouwhoogtes/volumes, veilige speeltoestellen, scheiding langzaam en snel verkeer.

Stap 4: alternatieven en keuze

Als het mogelijk is, worden alternatieven bedacht waar de burger een keus uit kan maken. Een voorbeeld voor alternatieven voor de aanpak van de Rijksstraatweg in Glimmen is: 1) een rotonde, 2) twee zebrapaden, 3) twee wegversmallingen. De keus van de burger is de definitieve keus. Als er dan toch bezwaarmakers zijn, gaan overheid en burgers samen proberen de bezwaarmakers alsnog mee te krijgen, waarbij mediation kan worden toegepast als dat niet lukt.

Stap 5: uitwerking en invoering

Daar waar mogelijk worden mensen uit de buurt of het dorp ingezet om de gemaakte keuze verder uit te werken en in te voeren. Ook blijven burgers vinger aan de pols houden en wordt er goed en frequent gecommuniceerd met de buurt of het dorp over de planning.

Wil Legemaat

Deel via: